Het thema van de EFT World Summit was ‘Maintaining hope in a world of uncertainty’ en de openingswoorden waren voor Karin Wagenaar. Zij legde vijftien jaar geleden de kiem voor EFT in Nederland en is voorzitter van EFT Europa. ‘Ik zou geen toepasselijker thema kunnen bedenken. We zijn hier allemaal omdat Sue ons leven heeft geraakt en veranderd,’ zei ze.
Haar woorden werden ontvangen met een staande ovatie. Zo’n 1.200 therapeuten uit 53 landen hadden zich verzameld in de PHIL in Haarlem. Karin: ‘We hopen dat onze acties bijdragen aan een betere toekomst, ook al is de uitkomst onzeker.’
Sue’s echtgenoot John Douglas heette iedereen welkom namens de internationale organisatie ICEEFT. ‘ICEEFT zal nooit meer hetzelfde zijn zonder Sue. Maar haar visie is springlevend. Ik ben blij dat zoveel EFT therapeuten zich inzetten om haar werk voort te zetten.’ Het was maar goed dat er papieren zakdoekjes in de goodiebag zaten.
Turbulentie
Toen Sue zich realiseerde dat ze er niet bij zou zijn, vroeg ze haar twee goede vriendinnen, EFT therapeuten Gail Palmer en Leanne Campbell, om haar toespraak voor te lezen. Ze vertelden het verhaal van een jonge vrouw die plotseling vliegangst kreeg – wat hoogst ongelukkig was, want haar werk vereiste dat ze elke week vloog. De vrouw vreesde turbulentie. Ze deed Cognitieve Gedragstherapie, maar dat werkte maar een beetje. Ze ging op zoek naar een EFT therapeut en samen gingen ze terug naar de jeugdherinnering die verbonden was met de turbulentie. Met het herbeleven en accepteren van dat jonge deel in haar, nam haar angst eindelijk af. Die vrouw? Dat was Sue. ‘We hebben een natuurlijke neiging om te groeien, maar iemand moet ons de weg wijzen.’
Dát boek
Standup filosofe Laura van Dolron was de artist in residence. Ze kwam het podium op met haar partner, maar ze was er slecht aan toe. Ze waren laat – ze zaten vast in het verkeer. En ze had de hele nacht niet geslapen. Ze hadden ruzie gehad. Ze had hem gevraagd om het cadeau dat Sue hun had gegeven. Het boek. Je weet, wel, dát boek. De titel van dat boek. Maar hij was in slaap gevallen. Toen ze het hem opnieuw vroeg, nu in het bijzijn van 1200 therapeuten, omhelsde hij haar. Ze kregen een staande ovatie.
Save the date! De volgende top is op 26 en 27 oktober 2025 in Canada.
De aftermovie
Workshops ronde 1
Na een inspirerende en intense ochtend was het tijd om EFT in praktijk te brengen. In zeven workshops leerden de deelnemers meer over EFT. We lichten er drie voor je uit.
Break-out sessies
In de break-out sessies werden onderzoeksresultaten of bevindingen gepresenteerd. We lichten er twee voor je uit.
![Danslerares Karin Elich laat de zaal uit zijn dak gaan](/media/fpyo1gwi/eft-ws-dans-foto-titus-brein.jpg?mode=crop&width=500)
Closing moves van dag 1
De afsluitende keynote de eerste dag was van Mariska de Kret, hoogleraar aan de Universiteit Leiden. Ze leidt het Comparative Psychology and Affective Neuroscience lab CoPAN. ‘Lange tijd dachten we dat mensen hun emoties onder controle hadden en dieren niet. We hebben sindsdien een lange weg afgelegd.’
Er is eigenlijk verrassend weinig bekend over hoe mensen emoties tonen. De meeste onderzoeken daarnaar gaan namelijk over doelbewust uitgedrukte emoties van mensen. Maar veel van onze emoties tonen we niet opzettelijk - denk aan pupilverwijding - en informeren toch en beïnvloeden gedrag. We hebben dus gevoelens en de emotionele uitdrukking ervan.
Vier manieren om naar emoties te kijken
De Kret combineert in haar onderzoek verschillende methoden, waaronder fMRI, psychofysiologie en gedragsobservaties. Haar raamwerk voor het bestuderen van emoties is afkomstig van Niko Tinbergen, die stelde dat emoties op vier manieren kunnen worden bestudeerd: hun functie, hun fylogenie (door die van mensen te vergelijken met die van apen), hun mechanisme en hun ontologie (hoe ze zijn ontwikkeld).
![Onderzoeker Mariska de Kret. Foto: Titus Brein](/media/prrpqwiz/eft-ws-mariska-de-kret-foto-titus-brein.jpg?mode=max&width=432&height=288)
Meer zien en horen van Mariska de Kret?
Hier vind je een lezing (in het Engels).
Hier vind je een radiofragment.
Danseres Karin Elich kreeg de hele zaal aan het dansen. Video: Pieter Dingemanse.
Neuropsychoanalyticus Mark Solms over nieuwsgierigheid
Neuropsychoanalyticus Mark Solms, van het Neuroscience Institute van de Universiteit van Kaapstad, Zuid-Afrika, legde uit dat wat ons onderscheidt van niet-levende dingen ons verlangen naar homeostase is. Mensen zoeken altijd naar evenwicht. Gevoelens zijn geëvolueerd om ons te vertellen hoe goed of slecht we het daarbij doen.
![Mark Solms houdt een toespraak](/media/kjhnqpd1/eft-ws-mark-solms-foto-titus-brein.jpg?mode=crop&width=500)
Onze herinneringen zijn er om voorspellingen te doen voor de toekomst. Onze voorspelling is correct of niet. Als we ons vergissen, hebben we een kans om te leren. ‘Mensen komen naar een therapeut omdat ze iets doen wat niet voor hen werkt, en dat creëert onaangename gevoelens. Ze willen hun systeem updaten.’
Solms beschreef zeven emotionele behoeften. De centra voor deze behoeften zijn te zien op hersenscans. Het zijn: 1 angst, 2 woede, 3 lust, 4 paniek/verdriet, 5 zorg, 6 spel en 7 zoeken. Paniek/verdriet is in ons systeem ingebouwd zodat we de hoop opgeven en onze laatste hulpbronnen niet opmaken. Spel heeft de functie dat we onze plaats in een groep vinden. Zoeken is het nieuwsgierigheidssysteem in onze hersenen. ‘Er is een positieve verwachting. Dit is waarom we ‘s ochtends opstaan.’
Meer zien en horen van Mark Solms?
Karin Wagenaar interviewde Mark Solms voor de Summit. Bekijk het hele interview hier.
Zie hier een videopresentatie die hij eerder gaf (vanaf 1.40).
En hier vind je het nieuwste boek van Mark Solms.
![Siebrecht Vanhooren](/media/54xnnj44/eft-ws-siebrecht-foto-titus-brein.jpg?mode=crop&width=500)
Siebrecht Vanhooren over het omarmen van onzekerheid
De tweede keynote speaker van de dag benaderde het thema op een heel andere manier. Siebrecht Vanhooren is existentieel psycholoog en professor aan de Katholieke Universiteit Leuven (KU Leuven). Hij is ook co-directeur van het onderzoeksinitiatief Meaning & Existence, dat een beter begrip wil krijgen van hoe mensen omgaan met existentiële zorgen. Hij nodigde het publiek uit om hun ogen te sluiten en hun voeten op de grond te voelen.
‘Denk aan iets dat je als een uitdaging ziet. Zie je het voor je? Wat ga je eraan doen?’ Zwaarte overviel de zaal. Hij ging door: ‘Denk nu: wie wil je zijn?’ We kunnen ons depressief voelen als we naar de problemen in de wereld kijken - oorlogen, klimaatverandering - maar als we onszelf die tweede vraag stellen, wordt onze moed gewekt. ‘Er is moed voor nodig om te creëren.’
Om het moment van creatie te ondersteunen, heb je de juiste omgeving nodig, heb je het basisvertrouwen nodig van zijn en worden, en moet je het niets-zijn kunnen toestaan en afwachten. ‘Je hebt geduld nodig. Als therapeuten zijn wij de vroedvrouwen van verandering.’
Wil je meer zien en horen van Siebrecht Vanhooren?
Karin Wagenaar interviewde Siebrecht Vanhooren voorafgaande aan de EFT World Summit. Bekijk het hele interview hier.
Lees hier het interview dat hij deed met Psychologie Magazine.
Workshops
In de workshops die volgden, konden deelnemers onder andere leren over EFT en ADHD, met autisme, met LGBTQ+ cliënten, en over intergenerationele relationele patronen. We lichten er twee voor je uit.
Break-out sessies
Er volgden twee rondes break-out sessies, waarin het onder meer ging over EFIT en schaamte, EFCT en seks, over EFFT in gezinnen met gekwetste kinderen, en HMT bij koppels die te maken hebben met kanker. We lichten er twee voor je uit.
![](/media/jkcbjlyk/eft-nagoski.jpg?mode=crop&width=500)
Het einde van de Summit naderde en het emotionele verzadigingspunt was bereikt. De laatste keynote spreker kwam het podium op met krukken. Maar al snel danste ze in het rond en gaf een belangrijke les in seksuele voorlichting.
Emily Nagoski over seks in langdurige relaties
Seksuoloog Emily Nagoski begon haar lezing met de drie geheimen die koppels met elkaar gemeen hebben die een langdurige seksuele band hebben weten op te bouwen. Dat zijn ten eerste elkaar vertrouwen en bewonderen. Ten tweede besluiten dat seks belangrijk is. En tot slot sociaal geconstrueerde seksuele verplichtingen verwerpen – in plaats daarvan creëren ze samen een context waarin het gemakkelijker is om toegang te krijgen tot intimiteit.
Hoe komt het toch dat velen van ons het in langdurige relaties oké vinden om weinig seks te hebben? Nagoski verdiepte zich erin en stelde vervolgens een veel belangrijkere vraag: wat voor soort seks is het waard om te willen? In een langdurige relatie moeten stellen hun aandacht zien te verleggen van verlangen naar plezier. Verlangen komt voort uit het missen van iets, iets waar je achteraan moet gaan. Plezier gaat over genieten.
Emotionele plattegrond
Met die misvatting uit de weg, liet ze haar emotionele plattegrond zien, haar routekaart naar plezier. Ze wees op precies dezelfde emotionele behoeften die Mark Solms had genoemd en nodigde ons uit om daarmee je eigen plattegrond te tekenen. Waar in die plattegrond zou je de lustruimte plaatsen? En spel, zoeken, zorg? En waar zou je de ruimtes plaatsen die je plezier juist onderuit halen: paniek/verdriet, angst en woede?
Woede kan voor sommigen van ons een enge plek zijn, legde ze uit. ‘Sommige mensen krijgen bij hun geboorte een dokter die naar hun genitaliën kijkt en zegt: “Deze ervaart geen woede.”’ Woede is in feite een motivatiesysteem dat bij het zien van dreiging besluit dat het het beste is om die te vernietigen. Maar nee, dat gaat niet goed samen met seks. Het is dus belangrijk om op de hoogte te zijn van je eigen negatieve genotsplekken. Er zijn overigens ook drie bonusruimtes; ruimtes die niet per se met gevoelens te maken hebben. Dat zijn je lichaam, de denkende geest en observerende afstand tot je innerlijke ervaring hebben (zoals mindfulness).
Wil je meer zien en horen over Emily Nagoski?
Karin Wagenaar interviewde Emily Nagoski voor de Summit. Bekijk het hele interview hier.
Lees het interview met haar in Psychologie Magazine.
Hier vind je een TED-talk van Emily.
Of luister naar haar podcast.
Draaikolk van emoties
De EFT World Summit ‘24 bracht therapeuten uit 53 landen samen in onzekere tijden – het creëerde een draaikolk van emoties. Aan het einde van de twee dagen kwamen ook heftige emoties naar boven van paniek, woede en verdriet. Karin Wagenaar: ‘Zoals we weten van trauma’s, kwamen de emoties snel naar boven en hadden ze een grote impact op alle aanwezigen. Het kost tijd om dat te verwerken. Daar zijn we nog steeds mee bezig, en we zullen ruimte maken voor iedereen die dit nodig heeft. We hopen dat de Summit, door de manier waarop we holding hebben geboden voor de pijn, hoop heeft gebracht in onzekere tijden.’
De encores
![De zaal van bovenaf. Foto: Titus Brein](/media/qruggmxv/eft-ws-overzicht-foto-titus-brein.jpg?mode=crop&width=500)
Hoop in onzekere tijden
Relatietherapeut en EFT-redactielid Anlacan Tran bezocht de EFT World Summit en schreef er voor ons het volgende over.
De wereld lijdt. Hoe creëren we compassie en hoe doen we recht aan de pijn die er bestaat, niet alleen tussen geliefdes en in families, maar ook bij complexe geopolitieke conflicten zoals in Gaza? Hoe gaan we een situatie aan, hoe brengen we aandacht en compassie, als wij niet degenen zijn die midden in een pijnlijke waarheid zitten?
Ons werk als relatietherapeut biedt ons hierin wijsheid. We maken allereerst een standpunt tegen geweld. Maar er is meer nodig. Wij treden de romantische relatie van onze cliënten ook tegemoet met respect en nederigheid. We vragen hoe de geleefde realiteit van iemand is. We vertrouwen erop dat elke pijn valide is. Dat deze plek van compassie ook de plek is waar we heling kunnen creëren.
En we weten dat heling belichaamd moet worden. Dat elke nieuwe interactie van verbinding en hoop versterkt moet worden. Dat we zó een nieuw pad creëren van liefde en verbinding; zowel in de hersenen, als in een relatie, als in de wereld.
Het is soms ontzettend gevoelig, eng, en spannend om naar deze moeilijke plekken te gaan. Het is pijnlijk om veroordeling tegen te komen, onbegrip of projecties. Maar laten we gezamenlijk blijven streven naar meer begrip en compassie. Laten we het onbespreekbare, met liefde en respect bespreekbaar blijven maken. Vertrouwen op het helende vermogen van de mens en gesprekken blijven durven aangaan.
Zoals mijn goede vriendin Roos Reijbroek zei: ‘We leven nou eenmaal niet in een vacuüm. De veelheid van dingen (in de wereld) zou ons niet hopeloos moeten maken, maar juist moedig.’
![Karin Wagenaar op het podium](/media/za1ldmd0/eft-ws-karin-foto-titus-brein.jpg?mode=crop&width=500)
Karin Wagenaar geridderd
Aan het einde van de Summit kwam de burgemeester van Haarlem het podium op. Uit naam van koning Willem-Alexander van Oranje ridderde hij haar officier in de orde van Oranje-Nassau. Wij feliciteren Karin met deze welverdiende onderscheiding.
Wij willen graag bedanken:
Het organiseren van een tweedaagse top voor 1200 mensen gaat niet over één nacht ijs. We willen iedereen bedanken die heeft bijgedragen aan dit evenement. Marlijn Huurneman en haar man, het wetenschappelijk comité, zijnde Lieven Migerode, Kyriaki Polychroni, Jette Simon en Karin Wagenaar, het bestuur van EFT Europa in de personen van Jef Slootmaeckers, Peter Paul Coppes, Karin Wagenaar, Asolution en dan met name Melanie Buiteman, Anita Buiteman en Remko van der Woerdt, alle vrijwilligers die hebben geholpen met hand en spandiensten. Het bestuur van EFT Nederland voor de ondersteuning en support en het organiseren van de eat and meet natuurlijk! Liesbeth Arends voor het dagvoorzitterschap en Moze Mertens voor het maken van de mooie animatie.
Save the date! De volgende top is op 26 en 27 oktober 2025 in Canada.
En de foto’s dan?!
Fotograaf Titus Brein maakte honderden foto’s van de twee dagen. Was je erbij? Sta je erop? Je kunt ze allemaal zien. Daarvoor krijg je binnenkort een persoonlijke code toegestuurd.